Skip to content

- Επιστροφή στα χωριά μας

Η κρίση δεν αντέχεται στις μεγάλες πόλεις

Πότζιανι

27/05/2017

«Πότζιανι»

του Φώτη Κατσούδα

– εφημερίδα, το ΠΑΛΙΟΞΑΡΙ (Μάρτιος  2017)

.

Πριν από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, από τα τέλη του 14 αιώνα οι Ενετοί καταλαμβάνουν σταδιακά εδάφη και στρατηγικής σημασίας χώρους στη Δυτική Ελλάδα.

Ετσι το 1386 καταλαμβάνουν τη Κέρκυρα, το 1393 το Δυρράχιο, το 1407 τη Ναύπακτο και την ενδοχώρα προς την Αποδοτία.

Οσο οι Ενετοί ενισχύουν τις θέσεις τους στα παράλια της Δυτικής Ελλάδας, τόσο οι Τούρκοι προωθούνται και καταλαμβάνουν το εσωτερικό της ενδοχώρας.

Ετσι το 1936 ο Βαγιαζήτ καταλαμβάνει την Αμφισσα και την ενδοχώρα της Φωκίδας.

Οταν ο Μωάμεθ κατέλαβε τη Κωνσταντινούπολη το 1453 προχώρησε σε συμφωνίες- διακανονισμούς με τους Ενετούς για τα διαφιλονικούμενα εδάφη.Σώζονται πολλά έγγραφα μεταξύ Ενετικής Κυβέρνησης και του Μωάμεθ από 17 Ιανουαρίου 1479 μέχρι τον Απρίλιο του 1481.

Ολα τα πρωτότυπα έγγραφα είναι γραμμένα στην Ελληνική γλώσσα και έχουν δημοσιευτεί στη στη συλλογή Μικλοσυτζ και του Μύλλερ.

Με το διακανονισμό του 1481 οι Ενετοί αναγκλαστηκαν να αποδεχτούν ότι η περιοχή: «από Φραγκοκεφάλου-Παλιοχσάρ και Κόκκκς» ανήκει στους Τούρκους.

Ετσι το Παλιοχσάρ μαζί με τη γύρω περιοχή ως τη Βαρνάκοβα περνά στη κυριαρχία των Οθωμανών.

Το Παλιοχσάρ επομένως υπήρχε και πριν το 1481.

Η θέση του Παλιοξαριού βρισκόταν στα Χάνια και ήταν κόμβος γιατί από εκεί περνούσε η «δημοσιά» ο δρόμος  που ένωνε τα παράλια με την ενδοχώρα Λιδωρίκι-Αμφισσα.

Στα 1571 οι Χριστιανικοί λαοί της Ευρώπης ενώθηκαν κατά των Τούρκων και ακολούθησε η Ναυμαχία της Ναυπάκτου και η πανωλεθρία των Τούρκων.

Οι  κάτοικοι «πειθόμενοι στις υποσχέσεις των νικητών» ξεσηκώθηκαν κατά των Τούρκων  «συμμεριζόμενοι τας τύχας των ραγιάδων της περιοχής του Λιδωρικίου».Το κίνημα όμως καταπνίγηκε  και ακολούθησε σκληρός διωγμός των σκλάβων Ελλήνων   το 1585.

Είχε προηγηθεί και ο καταστροφικός σεισμός του 1580 «εξ ού υπέφεραν πολύ το Λιδωρίκιον, η Ναύπακτος μετά των εκατέρωθεν του Μορνοποτάμου χωρίων…«

Ο,τι απόμεινε από το καταστροφικό σεισμό, λεηλατήθηκε από τους Τούρκους και πολλοί από τους κατοίκους του Παλιοξαρίου σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίσθηκαν.

Οσοι γλύτωσαν ζούσαν ξέμακρα σ’ απόκρυφα μέρη σε αποκλείστρες, καλύβες και ταράτσες.Με τον καιρό καταστάλαξαν ομαδικά, άλλο ανατολικά στη δασωμένη βορεινή πλαγιά του Τρικόρφου και άλλοι δυτικά απ’το παλιό χωριό στα Χάνια χαμηλά στις δασωμένες ρεματιές προς το ποτάμι Μόρνος.

Ετσι στεριώθηκαν τα καινούργια χωριά Απάνω Παλιοξάρι και Κάτω Παλιοξάρι περίπου το 1650.

Οπως αναφέρει ο Πουκεβίλ (πρόξενος της Γαλλίας στην αυλή του Αλή Πασά 1805-15)που περιηγήθηκε την περιοχή μας αριθμούσαν 40 και 30 φαμιλιές  αντίστοιχα τα Παλιοξάρια.

Το παλιό χωριό στα Χάνια σιγά-σιγά έσβησε και υπήρχε μόνο το Χάνι που εξυπηρετούσε τον κόσμο αναφέρει ο Leak 13 Φεβρουαρίου 1806 στο οδοιπορικό του.Η παράδοση όμως ένωνε τους ανθρώπους εκεί στην πατρογονική ρίζα.Συντηρούσαν και τις εκκλησίες Αγία Παρασκευή,Α΄Γιώργης, Αγιος Απόστολος καθώς και τον αι Λιά ξωκλήσι ψηλά στον Κουτσοκέφαλο.

Στη θέση Κουμεντάρι που ανεβαίνει ο δρόμος  προς Κροκύλειο κατά την παράδοση ήταν χτισμένο ένα χωριό που κατοικούνταν μόνο από Τούρκους.

Στο Κουμεντάρι είχαν την έδρα τους ο Πασλής Αγάς, η Τοπική εξουσία (μπέηδες), η Δικαστική Αρχή (Καδμής), η Αστυνομική Αρχή (Ζείζης) και τα Σαίνια (χωροφύλακες).Το κέντρο του χωριού ήταν εκεί όπου σήμερα είναι η Βρύση με τα κρυστάλλινα νερά.

Ο οντάς (το αρχοντικό) του Πασλή Αγά βρίσκονταν λίγα μέτρα ανατολικά από το στέγαστρο (στάση) που είναι σήμερα.

Το Κουμεντάρι την εποχή εκείνη ήταν το σταυροδρόμι των κοτσαμπάσηδων (εμπόρων) που μετέφεραν εμπορεύματα από τις μεγάλες πόλεις (Λαμία,Σάλωνα,Σουλέ (Ευπάλιο), Ναύπακτο,Πάτρα).

Οι έμποροι αυτοί ήταν μπαταξίδες (πλούσιοι) και άφηναν πλούσια δώρα (μπαξίσια) στους αγάδες και μπέηδες.Ετσι γίνονταν μπιστικοί (έμπιστοι) των αγάδων.Εκπρόσωπος του Πασλή αγά στο Παλιοκάτουνο (Κροκύλειο) ήταν ο Κιουτσούκ Μπέης, που είχε πολλούς μπιστικούς (έμπιστους).Μεταξύ αυτών ήταν ο Σίμης που κατοικούσε στην Κουπακιώτικη περιοχή της Πότζιανης και τον Πότζια που κατοικούσε στη περιοχή της σημερινής Πότζιανης.

Κατά τη παράδοση ο Πότζιας πήρε για γυναίκα του την όμορφη μοναχοκόρη του Ρέρε.

Ο Ρέρες ήταν εκπρόσωπος (επιστάτης) της Μονής Βαρνάκοβας στα κτήματα του Μοναστηριού (μετόχια).

Ο Κιουτσούκ Μπέης επισκεπτόταν συχνά το σπίτι του Πότζα επειδή σαν μπιστικός του (έμπιστος) είχαν ιδιαίτερες συμφωνίες (νιτερέσια) και ειδικούς λογαριασμούς ( (αλισφερίσια).Προφανώς ο Κιουτσούκ Μπέης ζήλεψε την όμορφη γυναίκα του Πότζια και άρχισε να καταστρώνει τα σχέδιά του.Βρήκε λοιπόν αφορμή, έπιασε τον Πότζια και τον σκότωσε έξω από το σπίτι του.Κατόπιν φίμωσε και απήγαγε τη γυναίκα του.Το γεγονός αυτό έγινε αφορμή να ξεσηκωθούν οι συγγενείς και ο πατέρας της Ρέρες, απειλούσε να σκοτώσει τον Κιουτσούκ Μπέη.

Ο Κιουτσούκ έμαθε από τα τσιράκια του (ρουφιάνοι, προδότες, έμπιστοι)  για τις απειλές του Ρέρε και αποφάσισε να τον εξοντώσει προτού φτάσουν τα μαντάτα στο Κουμεντάρι στον πασλή Αγά.

Εβαλε λοιπόν τα τσιράκια του και έστησαν καρτέρι (ενέδρα) στο ποτάμι που περνούσε ο Ρέρες, πηγαίνοντας στη Βαρνάκοβα. Αφού τον σκότωσαν τον πέταξαν κοντά στο ποτάμι, πιο κάτω απ’ τη θολωτή τσιμεντένια γέφυρα που ενώνει Φωκίδα-Αιτολοακαρνανία.

Από τότε η διασταύρωση των δύο ποταμών Μόρνου και Λιμνιστιανορέματος ονομάστηκε «ΡΕΡΕΣΗ».

Μετά τη δολοφονία του Ρέρε ο Κιουτσούκ Μπέης έστειλε ψεύτικο μήνυμα (μαντάτο) στο Κουμεντάρι στον Πασλή Αγά ότι κλέφτες λήστεψαν και σκότωσαν τον Ρέρε και τον γαμπρό του Πότζια.Για να καθησυχάσει δε τον Πασλή Αγά τον διαβεβαίωνε πως αναλαμβάνει ο ίδιος να πιάσει τους ληστές και να προστατέψει και τη γυναίκα του Πότζια.

Η γυναίκα του Πότζια παρά τον αυστηρό περιορισμό που της επέβαλε  στο σπίτι του ο Κιουτσούκ Μπέης έμαθε για τον τραγικό θάνατο του πατέρα της και αποφάσισε να εκδικηθεί.Κι ένα βράδυ που βρήκε τη κατάλληλη ευκαιρία μαχαίρωσε τον Κιουτσούκ Μπέη και αφού μεταμφιέστηκε, ζώστηκε τ’ άρματά του κι έφυγε στα βουνά.

Ο θάνατος του Κιουτσούκ Μπέη αναστάτωσε το Κουμεντάρι.

Χρόνια ολόκληρα ο Σείζης με τα Σαίνια του ερευνούσαν ολόκληρη τη περιφέρεια για να πιάσουν τη θρυλική γυναικα του Πότζια.Αφού εκδικήθηκε το θάνατο του πατέρα της Ρέρε και του άντρα της Πότζια τριγύριζε οπλισμένη στα βουνά και την προστάτευαν οι συγγενείς της κρυφά στο Μοναστήρι της Βαρνάκοβας.Σε λόγα χρόνια από τα άρματα του Κιουτσούκ Μπέη που βρήκαν τη ζώνη της αναγνώρισαν το πτώμα της θρυλικής γυναίκας του Πότζια κοντά στη περιοχή που κληρονόμησε το όνομά της «ΠΟΤΖΙΑΝΗ».

.

Περιφερειακό Ιατρείο Ποτιδάνειας-Παλιοξαρίου-Τειχίου

01/06/2016

Ποτιδάνεια –

Τα τελευταία 2 χρόνια έχουμε τη χαρά να έχουμε αγροτικό ιατρό

τον Γεώργιο Κολοβό.

Δεν υπηρετεί ως αγροτικός γιατρός που είχαμε συνηθίσει με θητεία

1 έτους αλλά έχει μόνιμη θέση στο κέντρο υγείας Ναυπάκτου και

έτσι θα τον έχουμε κοντά μας για τα επόμενα 5 χρόνια.

Από ότι λένε όσοι τον έχουν γνωρίσει είναι ένας αξιόλογος επιστήμονας,

που δεν συνταγογραφεί απλώς αλλά ασκεί ιατρική σε όσους τον

επισκέπτονται.

Όλο το χειμώνα ανέβαινε στο χωριό, εξέταζε όσους είχαν ανάγκη ,

συμβούλευε και έκανε ότι χρειαζόταν για τους ασθενείς από παραπομπή

σε γιατρούς στη Ναύπακτο ή σε κάποιο νοσοκομείο αλλά και ψυχολογική

υποστήριξη. Υπάρχει πλέον διαπροσωπική σχέση με τους συγχωριανούς μας

και η οποία θα εξελιχθεί ακόμα πιο δυνατή αφού θα υπηρετεί σε αυτή τη

θέση για αρκετά χρόνια.

Του ευχόμαστε να εγκαινιάσει το νέο αγροτικό ιατρείο του χωριού μας

στο χώρο του σχολείου .

Μέχρι να γίνει αυτό θα συναντά τους συγχωριανούς μας στο καφενείο

στον επάνω χώρο. Βέβαια δεν έχει  προκαθορισμένο πρόγραμμα

επισκέψεων αφού εξαρτάται από τις εφημερίες στο κέντρο υγείας .

‘Όταν θα γνωρίζει το πρόγραμμά του θα υπάρχει ανάρτηση στο  site  http://perifereiakoiatreiopotidaneias.blogspot.gr/

στο οποίο θα αναρτώνται  οι επισκέψεις στα χωριά που έχει

αναλάβει όπως και ενημέρωση από τον πρόεδρο στο καφενείο

του χωριού όπως συνέβαινε μέχρι τώρα.

Στο site μας υπάρχει banner που θα οδηγεί απευθείας στο

πρόγραμμα επισκέψεων του γιατρού στο χωριό μας.

Του ευχόμαστε να είναι γερός και δυνατός και να

ανταπεξέρχεται με επιτυχία στα καθήκοντά του.

Περιφερειακό  Ιατρείο Ποτιδάνειας-Παλιοξαρίου-Τειχίου

Δες τις ημερομηνίες επίσκεψης του γιατρού Γιώργου Κολοβού

http://perifereiakoiatreiopotidaneias.blogspot.gr/

.

.

Η Δωρική Αδελφότητα βράβευσε το φιλόλογο (με τις ντοπιολαλιές) Φώτη Κατσούδα

05/03/2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΩΡΙΚΗΣ  ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ_2016_#5_Page_01

.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΩΡΙΚΗΣ  ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ_2016_#5_Page_02

.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΩΡΙΚΗΣ  ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ_2016_#5_Page_10

.

 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΩΡΙΚΗΣ  ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ_2016_#5_Page_11

.

 

Χαράλαμπος Αθ.Παπαχαραλάμπους, ένας ξεχασμένος δάσκαλος

23/01/2016

Γεννήθηκε το 1907 και ανδρώθηκε στο Παλιοξάρι.Σε μικρή ηλικία έμεινε ορφανός.

Aδέρφια του ήταν ο παπα Ανδρέας και ο Κων/νος Παπαχαραλαάμπους

Σπούδασε Δάσκαλος με προσωπικούς αγώνες – δυσκολίες  και θυσίες της χήρας μητέρας του Μαρίας Παπαχαραλάμπους.Παντρεύτηκε τη Μαρία (το γένος Χαράλαμπου Πρασούλα) και απέκτησε 4 παιδιά.Την Ολγα, το Θάνο, το Μίμη και τη Ντίνα.Σα Δάσκαλος υπηρέτησε κυρίως ατο χωριό μας, στο Τείχιο και σε άλλα γειτονικά χωριά της ορεινής Δωρίδας προσφέροντας πλούσιο δημιουργικό έργο.Διέμενε μόνιμα στο Παλιοξάρι που υπεραγαπούσε και έδειχνε μεγάλο ενδιαφέρον για τα κοινά και τη βελτίωση των δύσκολων συνθηκών διαβίωσης της τότε εποχής με συστάσεις και παραινέσεις.Απεβίωσε τη 8.1.1998, αφήνοντας πολλά χειρόγραφα σχετικά με το χωριό μας και πλήθος άλλων θεμάτων.Μέσα στις σημειώσεις του υπήρχε και το «ΕΡΓΑ και ΗΜΕΡΕΣ στο ΠΑΛΙΟΞΑΡΙ» (1927 – 1968 ).

Ο γιός του Μίμης, μας παρέδωσε τμήμα των σημειώσεων αυτών και σας παρουσιάζουμε όσα αναφέρει για την εκκλησία του χωριού μας (επίκαιρο θέμα λόγω της ζημιάς που έχει υποστεί).Απευθύνεται στους νέους για να μαθαίνουν και στους παλιούς για να θυμούνται.

Διαβάστε ολόκληρο το αφήγημα (Α΄μέρος) στην εφημερίδα της Ενωσης Παλαιοξαριτών

(αναφέρεται από το έτος 1927 ,  για την εκκλησία του κάτω μαχαλά, τις ζημιές που είχε υποστεί τότε η εκκλησία, το διχασμό του χωριού που είχε μοιρασθεί στα δύο …για να αποφασίσουν που θα τοποθετήσουν τη νέα εκκλησία κλπ).

Ατέλειωτες μνήμες !

 

Χορήγηση καυσόξυλων από τα «Λιβαδάκια»

19/01/2016

Το Δασαρχείο Λιδωρικίου χορήγησε καυσόξυλα και για τη φετινή χρονιά.Αρχικά σημαδεύτηκαν δένδρα  δίπλα στο ξενοδοχείο ΔΑΣΟΣ ΘΕΡΕΤΡΟΝ του Τάκη Δελημπαλταδάκη στη θέση «Λιβαδάκια» Παλαιοξαρίου, αλλά η ξυλεία «καθυστέρησε»….(από την εφημερίδα της Ενωσης Παλαιοξαριτών – ΤΟ ΠΑΛΙΟΞΑΡΙ).

Εδώ να συμπληρώσουμε και να ξεκαθαρίσουμε πως η καθυστέρηση οφείλεται στο γεγονός ότι αρχικά εκδοθείσα άδεια του Δασαρχείου (και το σημάδεμα των προς υλοτόμηση δένδρων) έγινε μέσα στην ιδιοκτησία του Θανάση Κ.Παπαχαραλάμπους, στα ΛΙΒΑΔΑΚΙΑ.

Ο τελευταίος κατήγγειλε το γεγονός στο Δασονομείο Ευπαλίου και όταν προσκόμισε τους νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας που κατείχε (από το πατέρα του Κων/νο Παπαχαραλάμπους) ο Δασάρχης  ανακάλεσε την αρχική άδεια υλοτόμησης στα «Λιβαδάκια» και εξέδωσε νεώτερη στη θέση «Σπασμένο νερό».

Αυτά για την ενημέρωση των συγχωριανών μας.

Πάντως κάποιος – μη πτωχός Παλιοξαρίτης – (ενώ γνώριζε πως τα δένδρα είχαν κοπεί από την ιδιοκτησία μου) πρόλαβε και μάζεψε τα ήδη υλοτομημένα .

Δεν πειράζει, φαίνεται πως …  τα είχε μεγάλη ανάγκη.! – Βλέπεις ευτυχώς κάποιες πράξεις μας στη ζωή χρειάζονται για να μας χαρακτηρίζουν διαχρονικά.

Τελικά βλέπεις το ευτύχημα είναι ότι στη ζωή «Ολοι κρινόμαστε» από τις πράξεις μας.!

Θανάσης Κ.Παπαχαραλάμπους

.

Φώτο :

Digital StillCamera

Digital StillCamera

.

Digital StillCamera

Digital StillCamerA

.

Digital StillCamera

Digital StillCamera

.

(ΥΓ. 1.για τα ανωτέρω ενημερώθηκαν ο Πρόεδρος της ΤΚ Παλαιοξαρίου κ. Φώτης Κατσούδας και ο Πρόεδρος της Ενωσης Παλαιοξαριτών κ. Σπύρος Πολυζώης.Αλλωστε όλοι οι παλαιοί Παλαιοξαρίτες γνώριζαν την ιδιοκτησία του Κων/νου Παπαχαραλάμπους και της γιαγιάς μου Μαρίας Παπαχαραλάμπους στα Λιβαδάκια.Γνώριζαν για την άδεια που έδωσε στο Δασαρχείο για τη διάνοιξη του δασικού δρόμου, γνώριζαν πως με λάστιχα μετέφερε το νερό από τη πηγή στα Λιβαδάκια στο Βαρκό που είχε τις ντομάτες.Σημειώνεται πως από την ανωτέρω παράνομα υλοτομηθείσα  ξυλεία μέσα στην ιδιοκτησία μου, δεν πήρα ούτε ένα ξύλο για το τζάκι μου.

2. και να σκεφτεί κανείς πως το καλοκαίρι σκεφτόμουν να δωρίσω στο χωριό μας και στους Παλαιοξαρίτες ένα οικόπεδο εντός σχεδίου).-

Εργα στο χωριό μας

14/01/2016

Ολοκληρώθηκαν 2 νέα έργα και παραδόθηκαν για χρήση στο Παλιοξάρι.

1)Ανάπλαση της πλατείας στο «Χοροστάσι», ένα στολίδι στη κάτω γειτονιά

2)Ανάπλαση και διαμόρφωση της ¨Βρύσης της Καστανιάς».

Ο Σύλλογος Παλαιοξαριτών διέθεσε το ποσό των 1.000€ προκειμένου να ολοκληρωθούν οι εργασίες που απαιτούνταν.

(από την εφημερίδα της ΕΝΩΣΗΣ ΠΑΛΑΙΟΞΑΡΙΤΩΝ-φύλλο 120)

Σάββατο 10 Αυγούστου 2015 στις 9,30μμ,το Ετήσιο καλοκαιρινό Αντάμωμα Παλιοξαριτών

12/07/2015

Στη πλατεία του χωριού μας θα γίνει στις 10 Αυγούστου 2015, το «Καλοκαιρινό Αντάμωμα»

Θα διασκεδάσουμε και θα γλεντήσουμε ΟΛΟΙ μαζί.

Πανηγυριώτικο ξαφάντωμα ως την χαραυγή για να ξεχάσουμε τα προβλήματα των καιρών.-

.

ΤΟ ΔΣ της ΕΝΩΣΗΣ ΠΑΛΙΟΞΑΡΙΤΩΝ

.